اثرات اقتصادی کرونا بر کسب وکارهای بخش کشاورزی

به گزارش وبلاگ خبری مَثَل، مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران، در راستای پایش فضای کسب وکار بخش کشاورزی با هدف بررسی میدانی اثرات بیماری کووید-19 بر بخش و زیر بخش های کشاورزی اقدام به نظرسنجی از فعالان بخش کرده است. در این راستا هم از ظرفیت تشکل های بخش کشاورزی و هم فعالان حقیقی بهره گرفته شده و نظرات آن ها در خصوص تأثیرات بیماری بر فعالیت های کشاورزی در سه مقطع گذشته، حال و آینده جمع آوری و بررسی شده است.

اثرات اقتصادی کرونا بر کسب وکارهای بخش کشاورزی

نتایج این بررسی نشان داد که بخش عمده ای از کسب وکارهای کشاورزی با تغییر در الگوی مصرف خانوار، کاهش و تغییر نوع تقاضا از طرف مصرف کنندگان روبرو شده اند و از طرف دیگر با چالش هایی نظیر بیماری پرسنل، عدم توان بازپرداخت بدهی اقتصادی، کاهش تولید، افزایش فساد محصولات، افزایش هزینه های تولید، کاهش درآمد و افزایش شدید قیمت نهاده های تولیدی روبرو شده اند.

با در نظر دریافت این چالش ها در این گزارش با توجه به نظر ذینفعان بخش کشاورزی راهکارهایی برای جبران خسارت و خروج از این شرایط تدوین شده است. برای بررسی اثرگذاری بیماری Covid-19 بر سه مقطع، گذشته، حال و آینده با تأکید بر اثرات اقتصادی استفاده شده است.

1- همه گیری بیماری COVID-19 نه تنها در زمینه عرضه بلکه از بعد تقاضا نیز بر بخش کشاورزی اثر گذاشته است. یکی از مهم ترین اثرات همه گیری بیماری، کاهش رشد اقتصادی در سراسر جهان است. این مسئله به نوبه خود باعث افزایش بیکاری و کاهش قدرت خرید افراد جامعه شده است. باوجود کاهش درآمد به دلیل اینکه تقاضا برای مواد غذایی کشش ناپذیر است بروز شوک درآمدی بر روی میزان انرژی دریافتی خانوار اثرگذار نبوده بلکه بر روی ترکیب رژیم غذایی تأثیرگذار است.

2- با توجه به شرایط کشورهای مختلف از ابعاد گوناگون (اقتصادی، اجتماعی، بهداشتی و ...) و چگونگی تأثیرات کرونا بر بخش های مختلف زنجیره عرضه محصولات کشاورزی، کشورها برنامه های حمایتی متفاوتی را در نظر گرفته اند.

3- بررسی میانگین تورم ماهیانه قیمت مصرف کننده در چهار ماه کرونایی (اسفندماه 1398 لغایت خردادماه 1399) نشان از رشد 2 درصدی تورم ماهیانه دارد، در مقابل در مدت مشابه (اسفندماه 1397 تا خرداد 1398) قیمت مصرف کننده به طور میانگین با نرخ 2.6 درصدی رشد کرده است. درواقع در شرایط بروز همه گیری شاخص قیمت مصرف کننده نوسانات کمتری را ثبت کرده و میزان نرخ تورم نیز نسبت به مدت مشابه سال گذشته کمتر است. کاهشی بودن نرخ تورم دلیلی برافزایشی نبودن قیمت های مطلق اقلام مصرفی نیست بلکه نشان می دهد که قیمت اقلام مصرفی با شدت کمتری افزایش یافته اند. محتمل ترین تحلیل این که کم بودن نرخ تورم نشان از کاهش تقاضا برای گروه های محصولی دارد که نرخ رشد شاخص قیمت مصرف کننده آنها کاهش یافته است.

4- باوجود مسائل تجارت و مسدود بودن برخی مبادی تجارت کشور در ابتدای دوره همه گیری بیماری، ارزش صادرات محصولات کشاورزی در سه ماهه اول سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش 1.9 درصدی داشته است همچنین مقدار صادرات محصولات کشاورزی، با افزایش 20 درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته روبرو شده است؛ بنا بر اعلام گمرک جمهوری اسلامی ایران دلیل اصلی رشد محدود ارزش صادرات کالاهای کشاورزی، اختصاص جهت سبز به اظهارنامه های صادراتی اقلام کشاورزی، ارزیابی در محل محصولات صادراتی، انجام رویه صادرات کالاهای کشاورزی به صورت شبانه روزی و پذیرش حمل یکسره کالاهای کشاورزی بوده است. همچنین در ابتدای شیوع بیماری گمرک جمهوری اسلامی رایزنی های لازم را برای صادرات محصولات فسادپذیر کشاورزی با رعایت پروتکل های بهداشتی را با طرف های تجاری صورت داده است.

بررسی ارزش و مقدار واردات محصولات کشاورزی در سه ماهه ابتدایی سال 1399 که با شیوع بیماری COVID-19 هم زمان بوده نسبت به سه ماهه ابتدایی سال 1398 حاکی از این است که واردات محصولات کشاورزی از منظر ارزش کاهشی 31 درصدی را ثبت کرده است ولی مقدار واردات نسبت به سال قبل رشد اندک 2.5 درصدی داشته است در میان محصولات وارداتی بیشترین رشد وارداتی مربوط به واردات گندم، ذرت، انواع میوه و بذور بوده است. کاهش قابل توجه ارزش واردات محصولات در مقابل رشد اندک مقدار واردات ناشی از افت قیمت محصولات وارداتی ناشی از افت تقاضای جهانی محصولات کشاورزی است. بررسی محصولی مقدار واردات محصولات کشاورزی نشان می دهد که در سه ماهه اول سال 1399، به استثنا محصولات مذکور واردات سایر محصولات عمده وارداتی نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش چشمگیری داشته است که اثرات این کمبود در واردات در قیمت بازار داخلی محصولات نمایان شده است همچنین باید به این نکته توجه شود که واردات ذرت در آغاز سال جاری به منظور افزایش ذخایر استراتژیک این محصول به یک و نیم میلیون تن در کشور رسیده است.

5- به نظر می رسد الگوی تأثیرات ویروس کرونا بر بخش کشاورزی مشابه بر کسب وکارهای کشاورزی است هرچند که برخی از این کسب وکارها اثرات ویژه ای را پذیرفته اند. تغییر الگوی مصرف خانوار، کاهش و تغییر تقاضا از طرف مصرف کنندگان باعث تغییرات محسوس در طرف عرضه و قیمت آن شده است. از طرف عرضه نیز بیماری پرسنل واحدهای تولیدی، عدم توان بازپرداخت تعهدات اقتصادی توسط بنگاه ها، کاهش تولید و افزایش تورم ناشی از کاهش تولید، فساد، افزایش هزینه های تولید، کاهش درآمد کشاورزان به دلیل قرنطینه و عدم امکان رسیدگی به محصولات زراعی و افزایش بیکاری، عدم هماهنگی بخش کشاورزی با این تغییرات و افزایش شدید قیمت نهاده های کشاورزی ازجمله عواملی هستند که بر عرضه محصولات اثرات جدی گذاشته اند. با نظرسنجی از فعالان کسب وکارهای کشاورزی تا حدودی شرایط کسب وکارهای کشاورزی در بخش های مختلف تعیین شد و با توجه به میزان خسارت های برآوردی پیشنهادهای راهکارهایی برای جبران خسارت و خروج از این شرایط در حال حاضر و در آینده در انتهای گزارش ارائه شده است.

متن کامل گزارش مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران با عنوان اثرات اقتصادی کرونا بر کسب وکارهای بخش کشاورزی را اینجا دریافت کنید.

منبع: اتاق بازرگانی ایران

به "اثرات اقتصادی کرونا بر کسب وکارهای بخش کشاورزی" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "اثرات اقتصادی کرونا بر کسب وکارهای بخش کشاورزی"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید